Bureau voor Morele vraagstukken en Geestelijk welzijn

Het BvMG is in 1998 gestart met aandacht voor morele vraagstukken en zingeving. In vrijwel alle geledingen van de samenleving wordt de betekenis van ethiek en de ethische overweging onderkend op velerlei gebieden. De morele bezinning beperkt zich niet slechts tot spraakmakende maatschappelijke kwesties. In de afgelopen 10 jaar is veel ervaring opgedaan met complexe morele vragen 'achter de voordeur'. De vraagstukken, die aan de 'keukentafel' of 'voor de buis' tot verbazing, onbegrip, teleurstelling of bij direct betrokkenen tot wanhoop of diep verdriet leiden.  Vraagstukken die betrekking hebben op mensen die hun leven geen eigen richting (meer) kunnen geven, vanwege een aangeboren beperking of door letsel. Niet alleen het (deels) ontbreken van autonomie en zelfbeschikking, maar ook het verlies van integriteit kan leiden tot prangende vragen. 

Daarnaast zijn er ook vragen omtrent de wijze waarop leiding wordt gegeven aan grote bedrijven, instellingen en gezaghebbende instellingen. Vragen omtrent beloningsstructuur van bestuurders, of de soms onnavolgbare politieke- en juridische processen, de opmerkelijke visie op vrijheid van meningsuiting. In toenemende mate worden derhalve ook bedrijven en de zakelijke dienstverlening aangesproken op de morele implicaties van het gevoerde beleid en de morele verantwoordelijkheden. Of het nu gaat om  de omgang met schaarse middelen, milieuaspecten of dierenwelzijn, om genetisch gemanipuleerd voedsel of om kinderarbeid, verantwoord investeren en beleggen, in toenemende mate hecht de samenleving waarde aan een beleid dat overeenstemt met de algemeen geaccepteerde normen en waarden.

Verantwoord beleid vraagt, zoals elders op deze site al gesteld (zie werkwijze) om zorgvuldige afwegingen, met voldoende overlegmogelijkheden en overlegstructuren en goede onderlinge verhoudingen in de organisatie. Ethiek vraagt ook om moed. Kritisch durven zijn tegenover gangbare opvattingen en ontwikkelingen. Moed ook om het eigen beleid en de eigen opvattingen onder de loep te leggen te toetsen en de bereidheid hebben om te veranderen. De rol van de ethiek behoeft geen argwaan te wekken, wanneer de doelstellingen van een moreel beraad vooraf duidelijk worden omschreven. De praktijk leert dat "aan ethiek doen" prettige neveneffecten kent in de collegiale sfeer en een positieve uitwerking kan hebben op de onderlinge verstandhouding in een organisatie of instelling. Vragen of meer informatie? Laat het ons weten op ons e-mailadres: Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots, u heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Motivering: Er is thans een levendige belangstelling voor moraal en zingeving in de samenleving. Deze belangstelling komt onder meer tot uiting in maatschappelijke debatten over uiteenlopende onderwerpen en vindt zijn weerslag in studies en meningsuitingen in de verschillende media. Deze stroom van meningen en opvattingen doet bij velen de vraag rijzen naar mogelijkheden om meningen en opvattingen te toetsen en te wegen. Dat de behoefte aan een zorgvuldige morele afweging groeit, hangt samen met de ontwikkelingen in de samenleving. De traditionele morele gezagsstructuren, zoals: kerken, politieke en maatschappelijke bewegingen en niet te vergeten de sociale controle, hebben veel aan kracht ingeboet. Deze 'morele gezagsdragers' hebben in de tweede helft van de twintigste eeuw plaats gemaakt voor de autonome burger. De burger, zo was men van mening, is genoegzaam in staat om zijn eigen verantwoordelijkheden te dragen. Meer nog: regels en normen remmen hem en haar slechts in de ontplooiing. Het gevolg was dat de aandacht voor normen en waarden spoedig naar de achtergrond werd verschoven. De persoonlijke beleving werd de onkreukbare maat der dingen. Twijfelen aan de persoonlijke beleving werd synoniem voor twijfelen aan de integriteit van deze persoon, of erger: discriminatie. Het resultaat van dit alles is dat over omstreden onderwerpen veelal geen gedachtewisseling met enige diepgang heeft plaatsgevonden. In plaats daarvan werd het voeren van acties tegen of de lobby voor een ontwikkeling of het bespelen van de media tot kunst verheven. Thans is er een toenemend besef dat dit niet de juiste weg is. Vorm en verpakking worden - niet ten onrechte - meer en meer met groeiende argwaan bekeken. Hoe aantrekkelijk de verpakking ook is de aandacht gaat meer en meer uit naar de kwaliteit van de inhoud.

Deze ontwikkeling doet zich ook voor op het terrein van de morele vraagstukken: de meningen van morele gezagsdragers en deskundigen, die in de media vaak als autoriteit naar voren worden geschoven, maken plaats voor de persoonlijke afweging. Deze gewijzigde houding ten aanzien van moraal is niet alleen een reactie op het verleden. Ze is ook een gevolg van ontwikkelingen in onze samenleving, waardoor men voortdurend voor keuzes wordt geplaatst om het eigen leven bestemming te geven. Deze ontwikkeling mag als positief worden aangemerkt. Een kanttekening is hier evenwel op z'n plaats: in instellingen en bedrijven is slechts in beperkte mate aandacht voor de behoefte aan morele reflectie. In veel gevallen wordt ethiek als een publieke taak en zingeving als een persoonlijke aangelegenheid gezien. Weinigen realiseren zich evenwel dat morele reflectie een vruchtbare bijdrage kan leveren aan een goed klimaat van onderlinge verhoudingen. Een vitaal element voor het optimaal functioneren van een eigentijdse instelling of bedrijf.